Hielpijn en de invloed van steunzolen
Hielpijn is een van de meest voorkomende voetklachten en kan elke stap pijnlijk maken. Veel mensen krijgen het advies om steunzolen te dragen, maar hoe goed werkt dat eigenlijk?
In dit artikel
In dit artikel leest u wat de wetenschap zegt over het nut van steunzolen bij hielpijn, welke rol de voetstand speelt en hoe u zolen kunt inzetten als onderdeel van een effectief herstelplan. Klik op een onderwerp om direct naar het juiste onderdeel te gaan:
Wat gebeurt er bij hielpijn?
De meest voorkomende oorzaak van hielpijn is een peesplaatblessure, ook wel plantaire fasciopathie genoemd. De peesplaat (fascia plantaris) verbindt het hielbeen met de voorvoet en vangt bij elke stap veel kracht op. Bij overbelasting ontstaan kleine beschadigingen in het weefsel, waardoor de hiel gevoelig wordt. De pijn is vaak het hevigst bij de eerste stappen in de ochtend of na lang zitten.
Een belangrijke factor bij het ontstaan van deze overbelasting is de voetstand. Mensen met een doorgezakte (plat)voet of juist een hoge voetboog (holvoet) hebben een andere drukverdeling tijdens het lopen. Hierdoor komt er meer spanning te staan op de peesplaat. Ook beperkte enkelmobiliteit, strakke kuitspieren, asymmetrie of een afwijkend looppatroon kan de belasting vergroten.
Wat zegt de wetenschap over steunzolen bij hielpijn?
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat steunzolen bij veel mensen met hielpijn verlichting geven, vooral binnen de eerste 6 tot 12 weken. Bij chronische hielpijn kunnen ze de klachten ook op langere termijn verminderen. Toch kunnen zolen de klachten verminderen en het functioneren verbeteren bij chronische hielpijn. De mate van resultaat verschilt per persoon en hangt onder andere af van de oorzaak van de klacht, de voetstand en de belasting tijdens bewegen. Over het algemeen werken steunzolen het best als ondersteunend onderdeel van een breder behandelplan.
Daarna neemt het verschil met andere behandelingen af, wat aangeeft dat steunzolen vooral helpen als onderdeel van een breder behandelplan waarin ook aandacht is voor het aanpassen van belasting en goed schoeisel.
Waarom werken steunzolen (meestal) goed?
Een steunzool werkt niet omdat hij “magisch” iets geneest, maar omdat hij de belasting op de voet verandert. Bij een doorgezakte voet helpt een zool om de voetboog te ondersteunen, waardoor de peesplaat minder wordt uitgerekt bij elke stap. Bij een holvoet verdeelt de zool juist de druk onder de hiel en voorvoet beter.
Daarnaast kunnen zolen de stand van de voet en enkel subtiel corrigeren, waardoor de krachtlijn door het been gunstiger loopt. Dit vermindert niet alleen de trekkracht op de peesplaat, maar helpt ook bij de stabiliteit van knie en heup. Kortom: de zool zorgt ervoor dat de voet efficiënter beweegt, wat de peesplaat minder belast.
De rol van afwijkende voetstanden en looppatronen
Afwijkende voetstanden zijn een van de meest onderschatte oorzaken van hielpijn. Bij een overpronerende voet (doorzakken naar binnen) kantelt de enkel naar binnen, waardoor de peesplaat continu onder spanning staat. Bij een supinerende voet (hoge wreef, naar buiten kantelen) wordt de schokdemping verminderd, waardoor de hiel meer impact opvangt. Ook beperkingen hogerop, zoals stijve kuitspieren, beperkte enkelmobiliteit of een verkorte hamstring, kunnen de druk onder de hiel vergroten.
Een goede podotherapeutische analyse van de voet- en bewegingsketen is daarom essentieel om te begrijpen waarom de overbelasting ontstaat. Steunzolen worden vervolgens zo ontworpen dat ze de stand corrigeren, de druk verdelen en de beweging van de voet geleiden naar een natuurlijker patroon.
Wat zegt de praktijkervaring?
In de praktijk blijkt dat zolen vooral goed werken bij mensen met duidelijke afwijkingen in voetstand of looppatroon.
- Bij beginnende klachten geeft de zool vaak snel verlichting.
- Bij langdurige of complexere klachten, bijvoorbeeld bij verkalkingen of verminderde spierkracht, is aanvullende therapie nodig om het weefsel sterker te maken.
De meeste p(register) podologen en podotherapeuten combineren steunzolen met belastingadvies en schoenadvies. Die combinatie geeft de beste resultaten. Zo wordt de zool niet een passieve steun, maar een hulpmiddel binnen een actief hersteltraject.
Wanneer zijn steunzolen minder zinvol?
Hoewel steunzolen bij veel vormen van hielpijn verlichting kunnen geven, zijn ze niet in elke situatie de eerste keuze. Denk hierbij aan klachten bij acute blessures of klachten door plotselinge overbelasting, waarbij rust, herstel en een passende trainingsopbouw een grotere rol spelen dan voetondersteuning.
Bij sommige aandoeningen ligt de oorzaak niet in de voetstand of drukverdeling, maar in het weefsel zelf. Bijvoorbeeld bij:
- Een peesplaatruptuur
- Een ontsteking of irritatie van de slijmbeurs (bursitis)
- Een zenuwbeknelling, zoals het tarsaal tunnelsyndroom
In die gevallen kan een zool ondersteunend werken, maar is vaak aanvullende of andere behandeling nodig om het probleem echt aan te pakken. Ook bij acute sportblessures of klachten die vooral te maken hebben met onvoldoende hersteltijd of verkeerd schoeisel, is een andere aanpak meestal passender.
Daarom is het belangrijk dat er eerst een goede diagnose wordt gesteld door een (register) podoloog, podotherapeut of arts. Zo kan worden bepaald of steunzolen zinvol zijn, of dat een andere behandeling beter aansluit bij de oorzaak van de klachten.
Steunzolen als onderdeel van een totaalplan
De beste resultaten worden bereikt wanneer steunzolen worden gecombineerd met andere wetenschappelijk onderbouwde behandelingen. Denk hierbij aan een combinatie van:
- Belastingsopbouw (load management)
- Gerichte krachttraining van voet- en kuitspieren
- Educatie over pijn en herstel
De steunzool zorgt voor tijdelijke ontlasting, zodat u comfortabel kunt blijven bewegen, terwijl oefeningen de voet sterker en meer belastbaar maken. Zo werkt u niet alleen aan symptoombestrijding, maar aan een duurzaam herstel van de voetfunctie.
Maak een afspraak
Steunzolen kunnen een waardevol hulpmiddel zijn bij hielpijn, vooral als de voetstand of het looppatroon bijdraagt aan overbelasting van de peesplaat. Ze verdelen de druk beter, corrigeren kleine afwijkingen en maken bewegen comfortabeler. Maar het echte herstel bereikt u door actieve oefentherapie, goed schoeisel en slimme belasting te combineren met de juiste ondersteuning. Zo geeft u uw voeten de beste kans om weer pijnvrij te bewegen.
Ervaart u hielpijn? Onze Podozorgers staan voor u klaar. Klik op de onderstaande knop en vind een praktijk bij u in de buurt.
Gebruikte literatuur
- Whittaker, G. A., et al. (2018). Foot orthoses for plantar heel pain: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open, 8(6), e019709.
- Landorf, K. B., & Keenan, A. M. (2007). Effectiveness of foot orthoses to treat plantar fasciitis: a randomized trial. Arch Intern Med, 167(15), 1645–1650.
- Rathleff, M. S., et al. (2014). High-load strength training improves outcome in plantar fasciitis. Scand J Med Sci Sports, 24(6), e479–e486.
- Riel, H., et al. (2019). Load management in tendinopathy: clinical application. J Orthop Sports Phys Ther, 49(10), 759–770.
- Bennell, K. L., et al. (1998). Reliability of ankle dorsiflexion range of motion measurements. J Orthop Sports Phys Ther, 27(5), 386–391.
